Peryodista Kontra Libelo

pic_45.jpg

Rey Tamayo, Jr.

]May tatlong pinakamahalagang kagawaran sa ating lipunan na siyang pundasyon ng isang demokratikong republika tulad ng Pilipinas. Una ang tagapagpaganap (Executive) na pinangungunahan ng punong ehikutibo kasama ang kaniyang bise presidente at sampu ng kanilang mga kinatawan sa bawat departamento. Ikalawa, ang tagapagbatas (Legislative) na binubuo ng dalawang sangay, ang senado at ang mababang kapulungan kongreso. Ikatlo, ang panghukuman (Judicial) na binubuo na ng mga huwes, hukom at ng mga mahistrado.

At ang isa pa sa may pinakamahalagang papel sa ating lipunan ay ang mga mamamahayag o peryodista na itinuturing na ikaapat na estado (4th state) partikular na sa ating bansa. Ang isa sa mahalagang tungkulin ng ikaapat na estado ay bantayan ang kalagayan at integridad ng ating bayan laban sa mga taong mapagsamantala sa karapatan ng bawat indibiduwal.

Ang mga peryodista din ang pangunahing naghahatid ng makabuluhang balita at impormasyon sa publiko. Naitala na sa ating kasaysayan ang mahalagang papel ng mga propaganistang manunulat sa ating bayan upang imulat ang sambayahang Pilipino sa makatotohanang kalagayan ng ating bansa at ang mga repormang maaaring gawin upang makawala sa imperyalismong pamamahala.

Ngunit nakakalungkot isipin na sa ating panahon ay tila baga nahaharap sa maraming suliranin ang ating mga mamamahayag. Matatandaang noong nakalipas na taon ay sinampahan ng kasong libelo ni First Gentlemen Jose Miguel “ Mike” Arroyo ang may halos apat na pu’t dalawang mamamahayag (42 journalist). Kabilang na dito ang ilang personalidad na maituturing na haligi ng panulat gaya nila Amado Macasaet, Ramon Tulfo, Jose Dalisay Jr. Ellen Tordesillas, Isagani Jambot, Beting Laygo Dolor, Ninez Cacho-Olivares, Erwin Tulfo, Letty Jimenez-Magsanoc, atbp.

Bukod pa sa mga kasong libelo laban sa mga peryodista, pagkondena naman ang itinugon ng National Union of Journalist of the Philippines (NUJP) sa lomolobong bilang ng mga mamamahayag na pinapatay. Tinatayang mayroon ng 50 journalist ang pinatay sa ilalim ng administrasyong Arroyo. Si Hernani Pastolero isang local newspaper editor na nakabase sa Sultan Kudarat ang kauna-unahang manunulat na pinatay ngayong taong 2007.

Nakababahala ang pangyayaring ito na lantarang pagsikil sa karapatan ng pamamahayag (freedom of the press) sa ating bansa. Magugunita na ang Pilipinas ay pangalawa sa pinaka mapanganib na bansa para sa mga mamamahayag sa buong mundo matapos ang bansang Iraq.

Ayon sa nakasaad sa Revised Penal Code (RPC # 363) maaaring masangkot sa kasong libelo ang mga sumusunod na posisyon ng isang pahayagan; ang publisher, writer ng nasabing artikulo at ang business manager kung ito’y papasa sa apat na elemento ng kasong libelo.

Una, kung ang nasabing artikulo ay defamatory.
Ikalwa, kung ito’y malicious.
Ikatlo, kung ito’y nalaman ng publiko (publicity)
At ang ikaapat, kung may pagkakakilanlan (identifiable)

Ngunit nakakalungkot isipin na ang ilan sa mga kasong isinasampa sa isang partikular na mamamahayag o brodkaster man ay nagiging biktima ng pang-aapi at hindi makatarungan upang makamit ang patas na hustisya lalo na’t kung ang nagsampa ng kaso ay malakas ang impluwensiya sa ating gobyerno.

Ang dapat sanang pagtuunan din ng pansin ng ating mga mambabatas ay rebisahin o gumawa ng panibagong batas na nagtatadhana na ang kasong libelo ay mapaloob na lamang sa mga kasong sibil at hindi bilang isang kriminal na kaso. Minsan nang binalak ni Sen. Aquilino “Nene” Pimentel na rebisahin ang nasabing batas ngunit tila natulog lamang ito sa senado.

Kung gagawan lamang ng aksiyon ng ating mga senador at mga kinatawan sa kongreso na maipagtanggol ang karapatan ng ating mga manunulat at brodkaster na sa kasalukuyan ay niyuyurakan ng mga maimpluwensiyang tao sa ating lipunan upang lumpuhin sa napakalaking piyansa at takutin upang huwag na lamang ibulgar sa publiko ang kabulukan ng mga taong mapangabuso sa ating mga kababayan. Ngunit tungkulin ng ikaapat na estado na pangalagaan at bantayan ang kredibilidad ng publiko kahit na may nakaambang libelo sa kanilang makatotohanang pag-uulat alang alang sa bayan.

Leave a comment

No comments yet.

Comments RSS

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s